Health Tips : ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੌਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿਮਾਗ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਇਨਸਾਨ ਬਿਨਾਂ ਸੁੱਤੇ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਉਸਦੀ ਇਹ ਲਿਮਿਟ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਬਿਨਾਂ ਸੁੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ
ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਾਮਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੈਂਡੀ ਗਾਰਡਨਰ ਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰੈਂਡੀ ਗਾਰਡਨਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ 11 ਦਿਨ, ਯਾਨੀ ਕਰੀਬ 264 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਨਾ ਸੌਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਬਦ ਭੁੱਲਣ ਵਰਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਆਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਿਨਾਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਸਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮੂਡ ਚਿੜਚਿੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਜਲਦੀ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਦਿਨ ਬਿਨਾਂ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿਣ ‘ਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਭੁੱਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਅ ਮਿਚਲਾਉਣਾ, ਹੱਥ ਕੰਬਣਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ‘ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਅਸਲੀਅਤ ਅਤੇ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੇ ਅਹਿਸਾਸ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ **ਹੈਲੂਸੀਨੇਸ਼ਨ (Hallucination) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਲਿਮਿਟ?
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 7 ਤੋਂ 11 ਦਿਨ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਰਹਿਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਖਰੀ ਲਿਮਿਟਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਟਲ ਫੈਮਿਲੀਅਲ ਇਨਸੋਮਨੀਆ (Fatal Familial Insomnia) ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਾਤਾਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਸੌਣ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ, ਧਿਆਨ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Calculate The Age Through Age Calculator