ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਾਇਓਲਾਜਿਕਲ ਕਲਾਕ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ਲੱਦਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਧੁੱਪ ਦੇ ਕਰਕੇ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਠੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਲਸ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੌਸਮ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਮੂਡ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨ ਧੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਮੂਡ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚਿੜਚਿੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਦਾਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿੰਟਰ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੂਡ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਧੁੱਪ ਖਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੂਡ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਧੁੱਪ ਨਹੀਂ ਖਿਲਦੀ ਤਾਂ ਮੂਡ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਹਨ ਵਿੰਟਰ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ…
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਾਇਓਲਾਜਿਕਲ ਕਲਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਘੱਟ ਧੁੱਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ, ਲਗਭਗ 1 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਠੰਡ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵਿੰਟਰ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਜਾਗਦੇ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਤਣਾਅ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਜਾਗਦੇ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਵੀ ਹੈਪੀ ਹਾਰਮੋਨ ਡੋਪਾਮਿਨ ਛੱਡਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਨ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ, ਚਿੜਚਿੜੇਪਨ, ਸੁਸਤੀ ਅਤੇ ਮੂਡ ਸਵਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸੀਜਨਰ ਅਫੈਕਟਿਵ ਡਿਸਆਰਡਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Published at : 26 Dec 2024 06:56 AM (IST)