Smartphone : ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਫੋਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਫੋਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰੱਖ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੰਨੀ ਬੈਟਰੀ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੁੰਦੀ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ।
ਫੋਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਬੈਟਰੀ ਕਿਉਂ ਘਟਦੀ ਹੈ?
ਫੋਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕ੍ਰੀਨ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਐਪਸ ਤਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਖਪਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਲਿਥੀਅਮ-ਆਇਅਨ (Lithium-Ion) ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੈਲਫ-ਡਿਸਚਾਰਜ (Self-Discharge) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਬੈਟਰੀ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਗੁਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਫੋਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਰੀਬ 1 ਤੋਂ 2 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫੋਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Clock ਅਤੇ Wake Circuit ਵੀ ਹਨ ਕਾਰਨ
ਫੋਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਰਕਿਟ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਐਕਟਿਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਰਕਿਟ ਪਾਵਰ ਬਟਨ ਦਬਾਉਣ ‘ਤੇ ਫੋਨ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਿਟ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਫੋਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਬੈਟਰੀ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫੋਨ ਆਨ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਬੈਟਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਉਂ ਘਟਦੀ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਫੋਨ ਚਾਲੂ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬੈਟਰੀ ਖਰਚ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਐਪਸ ,ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ Wi-Fi ਕਨੈਕਸ਼ਨ ,ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ , ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ। ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵੀ ਚਾਲੂ ਫੋਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੰਦ ਫੋਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦੀ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਫੋਨ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੋ?
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਵਾਂ ਫੋਨ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਨ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਵਰਤਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਫੋਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 50% ਚਾਰਜ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰੋ। ਹਰ 5–6 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਫੋਨ ਕੱਢ ਕੇ ਮੁੜ ਕਰੀਬ 50% ਤੱਕ ਚਾਰਜ ਕਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਸਿਹਤ (Battery Health) ਚੰਗੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬੈਟਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਸਚਾਰਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਜੇ ਫੋਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਡੀਪ ਡਿਸਚਾਰਜ (Deep Discharge) ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੈਟਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬੈਕਅੱਪ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਾਬ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਫੋਨ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।
✅ ਫੋਨ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 50% ਬੈਟਰੀ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰੋ।
✅ ਹਰ 6 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਾਰਜ ਕਰੋ।
✅ ਫੋਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਸਚਾਰਜ ਕਰਕੇ ਨਾ ਰੱਖੋ।
✅ 100% ਚਾਰਜ ਕਰਕੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੋ।
✅ ਫੋਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ।
✅ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।