PM Kisan Maandhan Yojana : ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਮਦਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਯਮਿਤ ਸਾਧਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਖੇਤੀ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਮਾਨਧਨ ਯੋਜਨਾ (PM-KMY) ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 3000 ਰੁਪਏ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਿਯਮਿਤ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 55 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਰਕਮ ਉਸਦੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਮਾਨਧਨ ਯੋਜਨਾ?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਮਾਨਧਨ ਯੋਜਨਾ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਆਧਾਰਿਤ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 12 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ **ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ (LIC) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3000 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
PIB ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 6 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 24,96,252 ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ’ਤੇ ₹540.66 ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਕਮ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ।
55 ਰੁਪਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗੀ 3000 ਰੁਪਏ ਪੈਨਸ਼ਨ?
ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 55 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣੇ ਹੁੰਦੇ। ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 55 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ 55 ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 110 ਰੁਪਏ ਜਾਣਗੇ। ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਯੋਗਦਾਨ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਹੀ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ 200 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੇਣੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੀ 200 ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।
ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣੇ ਹੋਣਗੇ?
| ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਉਮਰ | ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਯੋਗਦਾਨ | ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਯੋਗਦਾਨ |
| ——————— | ———————–: | ———————–: |
| 18 ਸਾਲ | 55 ਰੁਪਏ | 55 ਰੁਪਏ |
| 20 ਸਾਲ | 61 ਰੁਪਏ | 61 ਰੁਪਏ |
| 25 ਸਾਲ | 80 ਰੁਪਏ | 80 ਰੁਪਏ |
| 30 ਸਾਲ | 105 ਰੁਪਏ | 105 ਰੁਪਏ |
| 35 ਸਾਲ | 150 ਰੁਪਏ | 150 ਰੁਪਏ |
| 36 ਸਾਲ | 160 ਰੁਪਏ | 160 ਰੁਪਏ |
| 37 ਸਾਲ | 170 ਰੁਪਏ | 170 ਰੁਪਏ |
| 38 ਸਾਲ | 180 ਰੁਪਏ | 180 ਰੁਪਏ |
| 39 ਸਾਲ | 190 ਰੁਪਏ | 190 ਰੁਪਏ |
| 40 ਸਾਲ | 200 ਰੁਪਏ | 200 ਰੁਪਏ |
ਯਾਨੀ ਕਿਸਾਨ ਜਿੰਨੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਉਨਾ ਹੀ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
PM ਕਿਸਾਨ ਮਾਨਧਨ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ?
ਯੋਗ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਕਾਮਨ ਸਰਵਿਸ ਸੈਂਟਰ (CSC) ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਰਜ਼ੀ ਲਈ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ OTP ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
CSC ’ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਨਿਯਮਿਤ ਯੋਗਦਾਨ ਕੱਟਣ ਲਈ ਆਟੋ-ਡੈਬਿਟ ਮੈਂਡੇਟ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਕਾਊਂਟ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੈਅ ਯੋਗਦਾਨ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੱਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਮਹੀਨਾਵਾਰ, ਤਿਮਾਹੀ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਾਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਕਿਸਾਨ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ PM-KISAN ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ PM-KMY ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਹੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ?
PM ਕਿਸਾਨ ਮਾਨਧਨ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਤੋਂ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਕੋਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ ਖੇਤੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸਬੰਧਤ ਰਾਜ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੈਂਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ 1 ਅਗਸਤ 2019 ਤੱਕ ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।