Saima Wazed Resigned : ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸਾਇਮਾ ਵਾਜੇਦ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਦੀ ਏਰੀਆ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (Area Director) ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ WHO ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਤੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ (Financial Irregularities) ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਵਾਜੇਦ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਰੋਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਾਇਮਾ ਵਾਜੇਦ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ WHO ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਦੀ ਏਰੀਆ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 5 ਸਾਲ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 2029 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਸੀ। WHO ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1 ਫਰਵਰੀ 2024 ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।
https://www.youtube.com/watch?v=6NvfY_kR25g
ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਛੁੱਟੀ ‘ਤੇ ਸਨ
ਸਾਇਮਾ ਵਾਜੇਦ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਛੁੱਟੀ (Administrative Leave) ‘ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਰੋਪ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਲਾਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ। WHO ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਾਜੇਦ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਰੋਪਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਖ਼ਰਚ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਾਮਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਗਲਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਯੋਗਤਾ ਸਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਟਿਜ਼ਮ (Autism) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਾਨਦ ਡਾਕਟਰੇਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ WHO ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਖ਼ਰਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀ ਹੈ ਵਿਵਾਦ?
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ WHO ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਉਠੇ ਸਨ। ਵਾਜੇਦ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 901 ਡਾਲਰ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਖ਼ਰਚ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਗਲਤੀ ਦੱਸਿਆ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਪਲਾਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਵਾਜੇਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ WHO ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ ਸਨ।
ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਵਿੱਚ WHO ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ‘ਤੇ ਜਤਾਈ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ
ਸਾਇਮਾ ਵਾਜੇਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਵਿੱਚ WHO ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਤੀ ਭਰੋਸਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਛੁੱਟੀ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਪਾ ਰਹੀ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
WHO ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਸਾਇਮਾ ਵਾਜੇਦ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ WHO ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। WHO ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤਹਿਤ ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ 11 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 2 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਇਮਾ ਵਾਜੇਦ ਨੂੰ ਵੀ 2024 ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।