Pakistan Oil Crisis : ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜ ਗਏ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਧਦੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਅਲੀ ਮਲਿਕ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਰਣਨੀਤਕ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਭੰਡਾਰ (SPR) ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਸਿਰਫ 5 ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਰਿਫਾਇੰਡ ਈਂਧਨ ਦਾ ਸਟਾਕ ਲਗਭਗ 20 ਤੋਂ 21 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤੇ ਲਗਭਗ 300 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤੇ 800 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 167 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਤੁਲਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ?
ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਲੀ ਮਲਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਤੇਲ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਕੋਲ 60 ਤੋਂ 70 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਰਣਨੀਤਕ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵੱਖਰਾ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
ਰਣਨੀਤਕ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਭੰਡਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਇਆ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਈ।
ਰੂਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਵੀ ਖਰੀਦਿਆ।
2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਐਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ?
1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 19 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸਥਿਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਬਣਾਈ
ਵਧ ਰਹੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੰਮ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਲਣ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਜੂਨ ਲਈ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ 0057 GMT ਤੱਕ 1.91 ਡਾਲਰ ਜਾਂ 1.62 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 119.94 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੂਨ ਲਈ ਯੂਐਸ ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਫਿਊਚਰਜ਼ 63 ਸੈਂਟ ਜਾਂ 00.59 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 107.51 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ