World Heart Day 2025: ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਕੇਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਬਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।
1- ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਚਾਨਕ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਟਣ ਵੇਲੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਹਾਫਦੇ ਹੋਏ ਉੱਠਣਾ, ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਮਰ ਜਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਦੀ ਪੰਪਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਥਕਾਵਟ
ਲੰਬੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੁਰਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੰਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਥਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
3. ਪੈਰਾਂ, ਗਿੱਟਿਆਂ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੋਜ
ਪੈਰਾਂ, ਗਿੱਟਿਆਂ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਵਧਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੰਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਜ ਅਤੇ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4. ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਮਤਲੀ, ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਟ ਦੀ ਬੇਅਰਾਮੀ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਜਾਂ ਫੁੱਲਣ ਵਜੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੇਟ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਸਧਾਰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
5. ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਨਿਯਮਿਤ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਘਟਣਾ। ਜੇਕਰ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ, ਜਾਨਲੇਵਾ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
6. ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਅਸਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ, ਜਕੜਨ, ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉੱਪਰਲੀ ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੇਅਰਾਮੀ ਅਕਸਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਦਿਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਮਦਦ ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ?
ਡਾਕਟਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Calculate The Age Through Age Calculator
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ