Cash Holdings In India : ਹਾਲੀਆ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਨਕਦੀ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ 500 ਜਾਂ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਵੱਧ ਨਕਦ ਰੱਖਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕੈਸ਼?
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਲੋਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਨਕਦੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਕਦ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਕਦੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣਾ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਹੋਏ ਹੋਰ ਸਚੇਤ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨਕਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੈਸ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਮੁੜ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। UPI ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਨਕਦੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ?
ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਹੈ — ਨਹੀਂ।
ਫਿਲਹਾਲ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕੋਲ ਪ੍ਰਚੁਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰੰਸੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਕਦੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੈਸ਼ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਨਕਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੈਸ਼ ਰੱਖਣਾ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਕਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਬਚਤ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
10 ਲੱਖ ਯੋਜਨਾ ‘ਤੇ ਨਵਾਂ ਅਪਡੇਟ! CM ਮਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ