200 Rupee Note : ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਕਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਿਆ ਨੋਟ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚੇ ਨੋਟ ਰੱਖ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਨੋਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ 7 ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
RBI ਨੇ ਦੱਸੇ ਅਸਲੀ ਨੋਟ ਪਛਾਣਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
RBI ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਪਛਾਣਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (Security Features) ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ 7 ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।
ਇੰਝ ਪਛਾਣੋ 200 ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨੋਟ
1. ਵਾਟਰਮਾਰਕ (Watermark): ਨੋਟ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ‘200’** ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੋਟ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
2. ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ: ਨੋਟ ‘ਤੇ 200’ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇਵਨਾਗਰੀ (ਹਿੰਦੀ) ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
3. ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ: ਨੋਟ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ (ਫਰੰਟ ਸਾਈਡ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4. RBI ਲੋਗੋ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ: ਨੋਟ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ RBI ਦਾ ਲੋਗੋ, ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਮੈਂ ਧਾਰਕ ਨੂੰ…’ਵਾਲਾ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ (Guarantee Clause) ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
5. ਉੱਪਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਨੰਬਰ ਪੈਨਲ: ਨੋਟ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਪੈਨਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਕ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
6. ਹੇਠਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਨੰਬਰ ਪੈਨਲ: ਨੋਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਪੈਨਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਕ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
7. ਅਸ਼ੋਕ ਸਤੰਭ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ: ਨੋਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸਤੰਭ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨੋਟ ‘ਤੇ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਨਕਲੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ 7 ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।