Lakhpati Didi : ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਲਰਾਮਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਡੂਵਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦਿਲਮਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਬਲ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਦੇ ਸਫਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 7 ਤੋਂ 8 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਲਮਤੀ ਦੀ ਇਹ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹੁਣ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਅੱਜ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ‘ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
ਦਿਲਮਤੀ ‘ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਮਹਿਲਾ ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ (SHG)’ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚਲਾਉਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਲੋਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ 10 ਸੂਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ?
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਛੋਟਾ ਸੀ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਦਿਲਮਤੀ ਕੋਲ ਕਈ ਮਾਦਾ ਸੂਰ ਹਨ। ਹਰ ਮਾਦਾ ਸੂਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 9 ਤੋਂ 10 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ 5,000 ਰੁਪਏ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਤੋਂ ਹੋਈ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਦਿਲਮਤੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸ਼ੈੱਡ ਬਣਵਾਇਆ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦੇ, ਡ੍ਰਿਪ ਸਿੰਚਾਈ ਅਪਣਾਈ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ 7 ਤੋਂ 8 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਦੂਜੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਦਿਲਮਤੀ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਰੀਬ 10 ਤੋਂ 15 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ (SHG) ਨਾਲ ਜੁੜਨ, ਨਿਯਮਿਤ ਬਚਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਲੋਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।