Income-tax Rules 2026: ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Income Tax System) ਵਿੱਚ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ (Income Tax Department) ਨੇ Draft Income Tax Rules, 2026 ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। 2026 ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡਰਾਫਟ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਫਾਰਮ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਸਾਫ ਪਤਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, ਨਵਾਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ 2025 ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।
ਇਹਨਾਂ ਡਰਾਫਟਾਂ ‘ਤੇ ਜਨਤਕ ਸੁਝਾਅ 22 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੰਗੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ, ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਸ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (Industrial Bodies) ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੀਡਬੈਕ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
60 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ The End
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨ 1961 ਤੋਂ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 2025, ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਲਵੇਗਾ। ਇਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਇਨਪੁਟ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 511 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 333 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ।
ਟੈਕਸਪੇਅਰਸ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕੀ ਹੈ?
ਟੈਕਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਿਯਮ 1962 ਦੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹਨ, 1961 ਦੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹੁਣ ਅੱਜ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਟੈਕਸ ਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫਾਰਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫਾਈਲਿੰਗ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਰੀਕਾਨਸੀਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਫਿਲ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਡਰਾਫਟ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ, 2026 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾ ਕੇ 333 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾ ਕੇ 190 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।”
ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ, 1962 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 511 ਅਤੇ 399 ਸੀ।” ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ