Anti Defection Law: 24 ਅਪ੍ਰੈਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਝਟਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਰਾਜ ਸਭਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਰੱਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ
ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਦਲ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ?
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਤੀਫਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਦਾ ਨਿਯਮ?
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਛੋਟ ਵੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦਲ-ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵਿਲਯ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗਿਣਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 10 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਤ 10 ਦੇ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਇਹ ਕਦਮ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਸਵਾਤੀ ਮਾਲੀਵਾਲ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣ ਤੱਕ…ਕਿਵੇਂ AAP ‘ਚ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਫੁੱਟ ਦਾ ਪਲਾਨ?
ਰਲੇਵੇਂ ਅਤੇ ਦਲ ਬਦਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅੰਤਰ
ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹੀ ਪੱਖ ਬਦਲਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦਲ ਬਦਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ, ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪਾਰਟੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ, ਇੱਕ ਰਲੇਵੇਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ?
ਜੇਕਰ ਸੱਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦਲ ਬਦਲੀ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਦਲ ਬਦਲੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਯੋਗਤਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ