Periods Before Symptoms : ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ (Periods) ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਬਦਲਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਜਾਂ ਕੋਮਲਤਾ, ਮੂਡ ਬਦਲਣਾ, ਥਕਾਵਟ, ਸਿਰਦਰਦ ਜਾਂ ਕੁਝ ਖਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਛਾ। ਜੇਕਰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਨਿਯਮਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਵੀ ਨਾਰਮਲ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਲੱਛਣ ਆਉਣਾ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ (Hormonal Changes) ਹਨ। ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ (Estrogen) ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਸਟੇਰੋਨ (Progesterone) ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਧਦੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਟਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਹਨ? ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਰੁਕਣਾ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਾਪਣ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਭਰਾਪਣ, ਮੂਡ ਸਵਿੰਗ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ, ਉਦਾਸੀ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਥਕਾਵਟ, ਮਿੱਠਾ ਜਾਂ ਨਮਕੀਨ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਸਿਰਦਰਦ, ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਹਲਕੀਆਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਐਂਠਣਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ PMS (Premenstrual Syndrome) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਰਸਾਇਣਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੈਰੋਟੋਨਿਨ (Serotonin), ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੂਡ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਸਟੇਰੋਨ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਬਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੀਏ? ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ, ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੌਫੀ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਡੱਬਾਬੰਦ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਦਹੀਂ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਵੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ 2-3 ਮਾਹਵਾਰੀ ਚੱਕਰਾਂ ਤੱਕ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੱਛਣ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵਗੇ, ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਇੰਨੇ ਵੱਧ ਜਾਣ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ PMDD, ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਐਂਡੋਮੈਟ੍ਰਿਓਸਿਸ ਜਾਂ ਫਾਈਬਰਾਇਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ PMS ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ : ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਮ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ, ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਸਬੰਧੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।
Published at : 09 Oct 2026 02:51 PM (IST)