Project Vault: ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੇਕੋ ਦੀਕ ਖਾਨ ਵਿੱਚ 1.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਾਲਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜਾਂ ਅਤੇ ਦੁਲੱਭ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਰੇਕੋ ਦੀਕ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਾਲਟ ਤਹਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਘੋਸ਼ਣਾ
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਾਲਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ 2 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਅਮਰੀਕੀ ਐਕਸਪੋਰਟ-ਇੰਪੋਰਟ ਬੈਂਕ (EXIM) ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ EXIM ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ 10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਫੈਡਰਲ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ EXIM ਵੱਲੋਂ ਅਹਿਮ ਖਣਿਜ ਪਰਿਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਈ 14.8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਲੇਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਟਰੈਸਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਕਈ ਸੌਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹੋਰ ਨਿਵੇਸ਼
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਾਲਟ ਤਹਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ:
10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਟ੍ਰੈਟਜਿਕ ਕਰਿਟਿਕਲ ਮਿਨਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ, ਨਿਕਲ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸ ਮੈਟਲ ਪਾਊਡਰ ਲਈ 27.4 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ।
ਟੇਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਐਡਵਾਂਸ ਮਟੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ 23.5 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਖਨਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ 15.9 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ।
ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਲਈ 11.1 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਐਸਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰੇਕੋ ਦੀਕ ਖਾਨ ਬਾਰੇ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰੇਕੋ ਦੀਕ ਖਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਾਂਬੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5.9 ਅਰਬ ਟਨ ਅਯਸਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 0.41 ਫੀਸਦੀ ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 41.5 ਮਿਲੀਅਨ ਔਂਸ ਸੋਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਰੇਕੋ ਦੀਕ ਇਲਾਕਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਚਾਗਾਈ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਕ਼ੁਏਟਾ-ਤਫ਼ਤਾਨ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਰੇਕੋ ਦੀਕ ਖਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਥੇਥਿਆਂ ਕਾਪਰ ਕੰਪਨੀ (TCC) ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। TCC ਚਿਲੀ ਦੀ Antofagasta ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ Barrick Gold ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਸੀ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ TCC ਨੂੰ ਖਨਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ