Body Normal Temperature: ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਮ ਤਾਪਮਾਨ 98.6 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰੇਨਹਾਈਟ ਜਾਂ 37 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਜਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਵਾਇਰਸ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਐਕਟਿਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਅੰਤਰੀਵ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਹਨ
ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਵਾਇਰਸ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਫਲੂ, ਆਦਿ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਟੀਆਈ, ਟਾਈਫਾਈਡ, ਟੀਬੀ, ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੈਪ ਥਰੋਟ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ, ਚਿਕਨਗੁਨੀਆ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਬੁਖਾਰ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਚਿਕਨਗੁਨੀਆ ਅਕਸਰ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਕਿਨ ‘ਤੇ ਚਕਤੇ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਟੀਕਾਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੀਂ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਟੀਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਠੀਆ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੋਜਸ਼ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਵਿਕਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬੁਖਾਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਂ ਹੀਟਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ, ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੁਖਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਠੰਢ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਕੰਬਣੀ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਗਲਾ ਸੁੱਕਣਾ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਜਾਂ ਸੁਸਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੁਖਾਰ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੱਛਣ ਓਨੇ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਡਿਜੀਟਲ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਕਰੀ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਪਾਰਾ ਹਿਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਜੀਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 100.4 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ (38 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਬੁਖਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਆਰਾਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਹਾਈਡ੍ਰੇਟਿਡ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ, ਜੂਸ ਅਤੇ ਸੂਪ ਪੀਓ।
ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ।
ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਠੰਡਾ ਕੰਪਰੈੱਸ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ
ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੁਖਾਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੁਖਾਰ 104 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ, ਉਲਝਣ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਹੱਲ: ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ‘ਫਿਵੋਗ੍ਰਿਟ’
ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਲਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ‘ਫਿਵੋਗ੍ਰਿਟ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਫਿਵੋਗ੍ਰਿਟ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ…
ਚਿਰਾਇਤਾ – ਐਂਟੀਪਾਇਰੇਟਿਕ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਗਿਲੋਏ – ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਬੂਸਟਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀਪਾਇਰੇਟਿਕ
ਕਰੰਜਾ – ਸੋਜ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਕੁਟਕੀ – ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤੁਲਸੀ – ਐਂਟੀਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ
ਗੁਲਾਬ – ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ
Disclaimer: This is a sponsored article. ABP Network Pvt. Ltd. and/or ABP Live do not endorse/subscribe to its contents and/or views expressed herein. All information is provided on an as-is basis. The information does not constitute a medical advice or an offer to buy. Consult an expert advisor/health professional before any such purchase. Reader discretion is advised.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Calculate The Age Through Age Calculator