ਪਤੰਜਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਫ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ‘ਮਿਸ਼ਨ’ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਜ਼ਰੂਰੀ – ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ
ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਥਾਪਕ, ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ‘ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਮਿਸ਼ਨ’ (Transparent Mission) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੰਪਨੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੱਕ, ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ (MNCs) ਦੇ ਇੱਕਾਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਕਿਫਾਇਤੀ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਹਨ।
ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ‘ਸਵਦੇਸ਼ੀ’ ਹੈ
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”
ਪਤੰਜਲੀ ਆਪਣੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸਿੱਧੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਨਿੱਜੀ ਸੰਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੈਰਿਟੀ, ਸਿੱਖਿਆ, ਗਊ-ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਿਮ ਟੀਚਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਰਤ
ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਨੁਸੰਧਾਨ (Research) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹਰਿਦਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਖਰਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।”
ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਤੰਜਲੀ ਆਪਣੇ ਇਸ ਰੁੱਖ ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਲਕਸ਼ ‘ਸਮ੍ਰਿਧ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਰਤ’ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ, ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਇਹ ਮਾਡਲ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਫਲ ਬ੍ਰਾਂਡ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ