Ear Health Guide: ਕੰਨ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਤੁਰਨਾ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਕੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਦਰਲੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੰਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਫਲੂਈਡ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਣਾਂ ਦੇ ਇਹ ਤੈਰਨਾ ਸਾਡੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੰਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਬਾਹਰੀ ਕੰਨ, ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਕੰਨ ਨਾਲਿਕਾ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕੰਨ ਦੇ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੱਧ ਕੰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਡੱਬੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੱਧ ਕੰਨ ਯੂਸਟੇਸ਼ੀਅਨ ਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਗਲੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿਊਬਰਸ ਬਣਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟਿਊਬਰਸ ਬਣਤਰ ਇੱਕ ਤਰਲ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਿਗਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 5% ਆਬਾਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 432 ਮਿਲੀਅਨ ਬਾਲਗ ਅਤੇ 34 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ 2050 ਤੱਕ 700 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਭਾਵ 10 ਵਿੱਚੋਂ 1 ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸਦੇ ਲਈ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਟੋਨ ਆਡੀਓਮੈਟਰੀ (PTA), ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਡੈਸੀਬਲ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਡੈਸੀਬਲ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ 0 dB ਤੋਂ 130 dB ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ 0 dB ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। 85 dB ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ। 120 dB ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 35 dB ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਭਾਵ ਉਹ ਘੱਟ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 25% ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਈਅਰਫੋਨ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਈਅਰਫੋਨ, ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਈਅਰਫੋਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਕੰਨ ਤੱਕ ਹਵਾ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਨ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਦਾ ਪਰਦਾ ਫਟਣਾ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਮ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ, ਕੋਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਸਤੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਮਰ ਵਧਣ, ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ, ਕੰਨ ਦੇ ਟਿਊਮਰ, ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ
ਐਲੋਪੈਥਿਕ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਠੰਡੇ ਜਾਂ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਠੋਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਗਲਿਸਰੀਨ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ
ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਈਅਰਗ੍ਰਿਟ ਈਅਰਡ੍ਰੌਪਸ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਦਵਾਈ ਮੇਥੀ, ਨਿੰਮ, ਧਤੂਰਾ, ਤੁਲਸੀ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਅਪਮਾਰਗ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੇਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗਲਿਸਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗਲਿਸਰੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਅਰਗ੍ਰਿਟ ਗੋਲਡ ਟੇਬਲੇਟਸ ਨਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ ਸਰ੍ਹੋਂ, ਲੀਕੋਰਾਈਸ, ਕੂਠਾ, ਦਾਲਚੀਨੀ, ਛੋਟੀ ਇਲਾਇਚੀ, ਬੇ ਪੱਤਾ, ਨਾਗਕੇਸਰ, ਫੁਲਪ੍ਰਿਅੰਗੂ, ਨੋਲੋਤਪਲ, ਗਿਲੋਏ, ਲੌਂਗ, ਹਰੜ, ਬਹੇੜਾ, ਆਂਵਲਾ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਭੁੱਕੀ, ਨੇਮਰਾਜ, ਨੇਮਰਾਜ, ਆਂਵਲਾ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਿਰਗੁੰਡੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਭਰਾਕ ਭਸਮ, ਆਇਰਨ ਭਸਮ, ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ, ਅਤੇ ਰਸਰਾਜ ਰਸ ਵਰਗੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਕੰਨ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Disclaimer: This is a sponsored article. ABP Network Pvt. Ltd. and/or ABP Live do not endorse/subscribe to its contents and/or views expressed herein. All information is provided on an as-is basis. The information does not constitute a medical advice or an offer to buy. Consult an expert advisor/health professional before any such purchase. Reader discretion is advised.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Calculate The Age Through Age Calculator