India to Buy Iranian Oil: ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਹਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਛੋਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਨਵੇਂ ਆਪਸ਼ਨਸ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਤਿੰਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਸਰੋਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਛੋਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੁਕਿੰਗ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਯੂ-ਟਰਨ ਅਤੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟ
ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ‘ਤੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਕਾਟ ਬੇਸੈਂਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਛੋਟ 20 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਡ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਡਿਲੀਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੁਣ ਅਸਥਾਈ ਰਾਹਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੂ-ਟਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਹਲਚਲ
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਰਿਫਾਇਨਰ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ। Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਨਿਰਯਾਤ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 170 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਈਰਾਨੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਤੈਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਸੀਮਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚੀਨ ਬਣਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ
2018 ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਿਫਾਇਨਰਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.38 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਖਰੀਦਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਸਸਤੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸੀ।
ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਲਦੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ