ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਂਵਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ—ਖੱਟਾ-ਮੀਠਾ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਂਵਲਾ ਤਵਚਾ, ਵਾਲਾਂ, ਪਾਚਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤਫਲ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਂਵਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ, ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਹਿਰਦਯਮ ਵਰਗੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਬੀਜ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਬੇਕਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ—ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਕੀਮਤੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸਤਿਕਾਰਤਯੋਗ ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਪਤੰਜਲੀ ਯੋਗਪੀਠ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਪਤੰਜਲੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਭੁੱਤ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਖੋਜ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਖਾਸ ਪਹਿਚਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਕੀ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਤੇਲ ਕਿਸੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਪਰਕ੍ਰਿਟਿਕਲ ਫਲੂਇਡ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ (SCFE) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ
ਇਹ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਮਿਤਰ ਤਕਨੀਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਰਸਾਇਣ (ਕੈਮੀਕਲ ਸੋਲਵੈਂਟ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੇਲ ਕੱਢਣ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਰਸਾਇਣ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ’ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ (CO₂) ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਤਕਨੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਤੇਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਦਰਤੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਤੇਲ ’ਤੇ ਜਦੋਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤੇਲ ਦੋ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹਨ E. coli, ਜੋ ਉਲਟੀ, ਦਸਤ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ K. pneumoniae, ਜੋ ਨਿਊਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਅਭੇਦ ਚਿਪਚਿਪੀ ਪਰਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਇਓਫ਼ਿਲਮ (Biofilm) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਅਸਰ
ਇਹ ਪਰਤ ਇੰਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ’ਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਇਸ ਪਰਤ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਤੇਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਨੂੰ ਹੀ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
Ames Assay ਨਾਮਕ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੇਲ ਸਾਡੇ ਜੀਨਜ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਂਦਾ, ਯਾਨੀ ਇਹ Non-Toxic ਅਤੇ ਬੇਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ P. aeruginosa ’ਤੇ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ Antibiotic Resistant ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਅਰਥਾਤ ਇਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ’ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਇਸ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਖਾਸ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ Linolenic acid ਨੇ ਇਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ Quorum Sensing ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ Quorum Sensing ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ।
ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਜਾਂਚ C. elegans ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਜੀਵ ’ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ P. aeruginosa ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਕਰਕੇ ਬੀਮਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਅਣਪੇਖਿਆ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਇਸ ਤੇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ।
ਪਤੰਜਲੀ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਦੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧ Elsevier ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਰਨਲ Applied Food Research ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੋ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਰਨਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੰਜਲੀ ਲਈ, ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਵੀ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕਤਾ ਦਾ ਵਧਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਇਹ ਖੋਜ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕਤਾ (Antibiotic Resistance) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇਹੇ ਕਈ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਐਸੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਅਜੇਹੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਦੇ ਸਕਣ।
ਇਸ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਔਸ਼ਧੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਸਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਆਂਵਲਾ ਬੀਜ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਅਜੇਹੇ ਸਰਗਰਮ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੁਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਕ੍ਰੀਮਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੇ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ, ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਜਾਂ ਮੁਹਾਂਸਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਹਰਬਲ ਐਂਟੀਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਰਬਲ ਸੈਨਿਟਾਈਜ਼ਰ ਜਾਂ ਹਰਬਲ ਸਾਬਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇਲ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਆਂਵਲਾ ਬੀਜਾਂ ’ਤੇ ਖੋਜ: ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਖੋਜ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਲਬਧੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਰਸਾਇਣਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਤੰਜਲਿ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੌਜੂਦ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੱਲ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਪਾਉਣਾ ਸਾਡੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਿਗਿਆਸੂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਬੀਜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਕਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਨਮੋਲ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਤੰਜਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਂਵਲਾ ਬੀਜਾਂ ’ਤੇ ਹੋਈ ਇਹ ਖੋਜ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਸ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਵੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ—
“ਕੁਦਰਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪੌਦਾ ਇੱਕ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ।”
ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਂਵਲਾ ਖਾਓ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਭਵਿੱਖ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Disclaimer: This is a sponsored article. ABP Network Pvt. Ltd. and/or ABP Live do not endorse/subscribe to its contents and/or views expressed herein. All information is provided on an as-is basis. The information does not constitute a medical advice or an offer to buy. Consult an expert advisor/health professional before any such purchase. Reader discretion is advised.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Calculate The Age Through Age Calculator