ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ “ਕਲਾਸ” ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 23 ਅਤੇ 24 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ “ਚਿੰਤਨ ਬੈਠਕ” ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ “ਸੇਵਾ ਤੀਰਥ” ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕੰਮਕਾਦ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਚਿੰਤਨ ਬੈਠਕ?
ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦਾ “ਬ੍ਰੇਨਸਟੋਰਮਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ” ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਕਾੋਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੀਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਬ੍ਰੇਨਸਟਰੋਮਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰੇਕ ਮੰਤਰੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ਾ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ, ਜਨਤਕ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ। ਹਰੇਕ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਇੱਕ “ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡ” ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ: ਹਰੇਕ ਯੋਜਨਾ ਕਿੰਨੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਜਾਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ: ਦੋ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟਕਰਾਅ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ।
ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ: ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੱਕ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦਤਾ ਅਤੇ ਤਰਜੀਹਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਫੀਡਬੈਕ ਮੰਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ‘ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਮੀਖਿਆ’ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਬਾਰੇ ਕਿਆਸ ਅਰਾਈਆਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ੋਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਨ?
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਬੰਧ ਹੈ। 16 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਪੀਐਮ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਮੇਤ 69 ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 81 ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ 12 ਅਹੁਦੇ ਖਾਲੀ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਮੰਤਰੀਆਂ – ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜਾਰਜ ਕੁਰੀਅਨ ਅਤੇ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ – ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫੇਰਬਦਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ:
16 ਤੋਂ 17 ਨਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਦਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।
https://www.youtube.com/watch?v=-D_dazhVUqQ