ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ (GST) ਸੰਗ੍ਰਹਿ ₹1.70 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ₹1.69 ਲੱਖ ਕਰੋੜ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸੀ।
ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਗਏ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਲੀਆ ਮਿਲਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1.96 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਕਾਰਨ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।
ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਮਾਲੀਆ 2.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟ ਕੇ 1,24,299 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ GST ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਆਈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਕੇਂਦਰੀ GST (CGST) ਸੰਗ੍ਰਹਿ ₹34,843 ਕਰੋੜ, ਰਾਜ GST (SGST) ਸੰਗ੍ਰਹਿ ₹42,522 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ GST (IGST) ਸੰਗ੍ਰਹਿ ₹46,934 ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ।
ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਤੋਂ ਆਮਦਨ 10.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ ₹45,976 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਕੁੱਲ GST ਮਾਲੀਆ ₹1,70,276 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 2024 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 0.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਰਿਫੰਡ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਰਿਫੰਡ ₹8,741 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ GST ਰਿਫੰਡ ₹9,464 ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ।
ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ GST ਰਿਫੰਡ ₹18,196 ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ। ਰਿਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਘਰੇਲੂ GST ਮਾਲੀਆ 1.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟ ਕੇ ₹1,15,558 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 11.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ ₹36,521 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕੁੱਲ ਸ਼ੁੱਧ GST ਮਾਲੀਆ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ 7.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ ₹12.79 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸੈੱਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਘਰੇਲੂ ਸੈੱਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ₹12,398 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਕੇ ₹4,737 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ੁੱਧ ਸੈੱਸ ਮਾਲੀਆ ਘਟ ਕੇ ₹4,006 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਫੰਡ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2025 ਲਈ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਰਾਜ-ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਨੇ SGST ਵਿੱਚ 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਚਾਰਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵੀ SGST ਵਿੱਚ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਨੇ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ